सोमवंत आणि सुमतीची कथा
अध्याय ७ वा************
सूत म्हणाले ,सज्जनहो ,! विदर्भात वेदमित्र व सारस्वत नावाचे दोन ब्राम्हण रहात होते.त्यांचे पुत्र समेधा व सोमवंत हे ही मित्र होते विद्याभ्यास पूर्ण झाल्यावर त्यांच्या वड़िलांनीत्यांना राजाकड़े पाठविले .त्यांची विद्वत्ता पाहुन राजा म्हणाला,नैषध राजा चित्रांगद व त्याची पत्नी सीमन्तीनी शिवव्रत दिनी दांपत्य पूजन करते म्हणूनतिच्याकड़े जावे .ती तुमची पूजा करुन तुम्हाला द्रव्य देईल व या कामाबद्दल मी ही अपार द्रव्य देईल.मग त्याने सोमवंताला स्री वेष देंऊन सुमेधा सह सीमंतीनीकड़े पाठविले.तिने ते दोन्ही पुरुषच आहेत हे ओळखले.परंतु शिवपार्वती समजून त्यांची पूजा केली .व भोजन ,द्रव्य , वस्रालंकार देऊन त्यांना निरोप दिला . मार्गामध्ये सोमवंताला आपण स्री झाल्याचे लक्षात आले व तो सुमेधाकड़े रतीसुखाची मागणी करू लागला .सुमेधाने त्याची कानउघाड़णी करुन त्याला घरी नेले .तेथे आपला मूलगा स्री झाल्याचे कळताच सारस्वताने त्या विषयी राजाला जाब विचारला .तेव्हा राजाने त्याची क्षमा मागून सोमवंताला पूर्वरूप प्राप्त व्हावे म्हणून देवीची उपासना केली. देवीने सोमवंत स्रीच राहणार असे सांगुन त्याचे व सुमेधाचे लग्न लावण्यात आले
सूत दूसरी कथा सांगू लागले -आवंती नगरामध्ये मदन नावाचा व्याभीचारी ब्राम्हण पिंगला व्येश्येकड़े नेहमी जात असे.एके दिवशी त्यांनी ऋषभ नावाच्या शिवयोग्याची सेवा केली म्हणून दुसऱ्या जन्मात पिंगला सीमन्तीनीची कन्या (किर्तीमालिनी)झाली तर मदनाने वज्रबाहु राजाच्या सुमती राणीच्या पोटी जन्म घेतला .गरोदर पणी तिच्या सवतीनी तिच्यावर विषप्रयोग केल्याने त्या माय लेकरांच्या अंगावर भयंकर फोड़ उठले.उपचारानी ही उपयोग झाला नाही तेव्हा राजाने त्यांना अरण्यात सोडले.त्यावेळी एका वाण्याच्या सोबतीने ती वैश्यनगरीत आली .तेथीलपद्माकर। राज़ाला भेटून तिने आपली कर्म कहाणी सांगितली .राजाने तिच्या रहाण्याची व पोटापाण्याची व्यवस्था केली .पुढ़े एका व्याधीने तिचा मुलगा वारला .तेव्हा सुमती शोक करीत असता एका शिवयोग्याने तिला मृत्युंजय मंत्र सांगून अभिमंत्रित भस्म त्या दोघांच्या अंगास लावले .त्याच्या प्रभावाने तिचा पुत्र जिवंत झाला.ती दोघे निरोगी व सुंदर झाली .शिवयोग्याने तिच्या पुत्राचे भद्रायु नाव ठेवले व त्याला अनेक आशीर्वाद देऊन तो गुप्त झाला .